Separacja prawna małżonków – czym jest i jakie są jej skutki?

Dzień dobry 🙂

W dzisiejszym wpisie poruszę tematykę związaną z separacją prawną małżonków. Co to takiego i czym różni się od rozwodu? Zapraszam do lektury.

Prawna separacja jest instytucją zbliżoną do rozwodu, jednak nie pociągającą za sobą części następstw rozwodu. Na skutek separacji nie następuje w szczególności najdalej idący skutek w postaci możliwości zawarcia nowego związku małżeńskiego. Separacja małżonków na podstawie orzeczenia sądu nie rozwiązuje małżeństwa, lecz tylko uchyla niektóre obowiązki i prawa małżonków. O separacji decydują również podobne, co przy rozwodzie przesłanki. W porównaniu do instytucji rozwodu pozytywna przesłanka separacji jest mniej rygorystyczna. Do orzeczenia separacji konieczne jest bowiem wystąpienie zupełnego rozkładu pożycia, który nie musi być, jak w wypadku rozwodu, trwały. Podobnie jak przy rozwodzie – co do zasady – nie są istotne powody tego rozkładu, w takim znaczeniu nie jest konieczne, aby powody te były istotne.

W odróżnieniu od rozwodu orzekanie separacji ograniczone jest tylko dwiema negatywnymi przesłankami: sprzecznością z dobrem wspólnych małoletnich dzieci oraz sprzecznością z zasadami współżycia społecznego. Nie wyłącza natomiast orzeczenia separacji żądanie jej przez małżonka wyłącznie winnego rozkładu pożycia małżeńskiego. Separacja może być orzeczona na zgodny wniosek stron bądź na żądanie jednego z małżonków. Podobnie jak przy orzekaniu o rozwodzie, w orzeczeniu o separacji sąd rozstrzyga o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem.

Jeżeli jeden z małżonków żąda orzeczenia separacji, a drugi orzeczenia rozwodu i żądanie to jest uzasadnione, to sąd orzeka rozwód.

Skutki separacji:

1) Orzeczenie separacji powoduje powstanie między małżonkami rozdzielności majątkowej. Z chwilą zniesienia separacji powstaje między małżonkami ustawowy ustrój majątkowy. Na zgodny wniosek małżonków sąd orzeka o utrzymaniu między małżonkami rozdzielności majątkowej.

2) Orzeczenie separacji małżonków powoduje też skutek w odniesieniu do dziedziczenia. Małżonek pozostający w separacji jest wyłączony z kręgu spadkobierców ustawowych (art. 935[1] k.c.). Wyłączony od dziedziczenia jest również małżonek przed orzeczeniem separacji, jeżeli spadkodawca wystąpił z takim żądaniem i domagał się ustalenia winy małżonka, a żądanie było uzasadnione (art. 940 § 1 k.c.).

3) Możliwość żądania alimentów od drugiego małżonka – materialnoprawną podstawę żądania od drugiego małżonka alimentów na orzeczenia separacji stanowi art. 60 k.r.o.

4) Uchylenie domniemania ojcostwa dziecka urodzonego podczas separacji – jeżeli pomiędzy małżonkami została orzeczona separacja, domniemania ojcostwa (art.62 k.r.o) nie stosuje się, jeżeli dziecko urodziło się po upływie 300 dni od orzeczenia separacji. Dziecko urodzone w terminie 300 dni od dnia orzeczenia separacji będzie jednak korzystało z domniemania pochodzenia od męża matki.

 

Jeżeli potrzebujesz porady prawnej, zapraszam do kontaktu poprzez formularz kontaktowy na stronie, pod numerem telefonu : 575 746 485 lub e-mail: tomczak.kancelaria@gmail.com

 

Źródła:
Sylwestrzak Anna, Komentarz do wybranych przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego
Fras Mariusz (red.), Habdas Magdalena (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz
Wierciński Jacek (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz
Smyczyński Tadeusz, Skutki majątkowe separacji i rozwodu

Magdalena Tomczak

Magdalena Tomczak radca prawny.