Dzień dobry,
w dzisiejszym wpisie poruszyłam tematykę dotyczącą pozbawienia władzy rodzicielskiej nad dzieckiem. Zapraszam do lektury 🙂
Przepis art. 95 § 3 k.r.o. wskazuje, iż władza rodzicielska powinna być wykonywana w taki sposób, jak wymaga tego dobro i interes małoletniego. Najdalej idącym instrumentem ingerencji we władzę rodzicielską jest jej pozbawienie. Nie wygasa jednak wówczas obowiązek alimentacyjny rodziców wobec dziecka ani też prawo do kontaktów z dzieckiem. Do przesłanek pozbawienia władzy rodzicielskiej należą:
1) trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej;
2) nadużycie władzy rodzicielskiej;
3) rażące zaniedbanie obowiązków rodziców względem dziecka;
4) nieustanie przyczyn umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej mimo udzielonej rodzicom pomocy, w szczególności trwałe nieinteresowanie się dzieckiem.
Sąd opiekuńczy obligatoryjnie pozbawi rodziców władzy rodzicielskiej w przypadku spełnienia którejkolwiek z trzech pierwszych przesłanek. W przypadku ostatniej przesłanki sąd może pozbawić rodziców władzy rodzicielskiej. Jego działanie jest zatem fakultatywne. Trwała przeszkoda w wykonywaniu władzy rodzicielskiej – w odróżnieniu od przeszkody przemijającej skutkującej zawieszeniem władzy rodzicielskiej – to taka, która według rozsądnego przewidywania będzie istniała przez długi czas, niedający się ustalić albo wprawdzie możliwy do przewidzenia, ale obejmujący dłuższy okres (np. wyjazd na stałe poza granice kraju, długotrwały brak zainteresowania sprawami dziecka, odbywanie długotrwałej kary pozbawienia wolności, ciężka i długotrwała choroba uniemożliwiająca wykonywanie władzy rodzicielskiej).
Zarówno nadużycie władzy rodzicielskiej, jak i rażące zaniedbanie obowiązków rodziców względem dziecka sprowadzają się do zawinionego naruszania obowiązków rodzicielskich. Wśród nich wymienić należy nadużywanie alkoholu przez rodziców, ich rozwiązły tryb życia, uprawianie przestępczego procederu (np. utrzymywanie się z kradzieży), uchylanie się od świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, stosowanie kar cielesnych wobec dziecka, wykorzystywanie dziecka do czynów nierządnych, w tym nakłanianie go do uprawiania prostytucji, wychowywanie dziecka we wrogości do drugiego z rodziców. Popełnienie przestępstw przez rodziców również może uzasadniać pozbawienie ich władzy rodzicielskiej.
Pozbawienie władzy rodzicielskiej może być orzeczone wobec każdego z rodziców, jak również wobec jednego z nich. W razie ustania przyczyny, która była podstawą pozbawienia władzy rodzicielskiej, sąd opiekuńczy może władzę rodzicielską przywrócić. Istotny jest również fakt, iż rodzice pozbawieni władzy rodzicielskiej nie tracą prawa do kontaktów z dzieckiem. Kontaktów z dzieckiem sąd może zakazać jedynie w sytuacji, w której kontakt ten zagraża życiu, zdrowiu, bezpieczeństwu lub wpływa demoralizująco na dziecko.
Źródło:
Fras Mariusz (red.), Habdas Magdalena (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz
